گفتوگو با زهره دهبان؛ از درمان ریشهای تا ارتقای سلامت روان جامعه
گفتوگو اختصاصی با زهره دهبان، روانشناس بالینی
لطفاً خودتان را برای مخاطبان معرفی کنید.
زهره دهبان هستم، روانشناس بالینی و دارای مجوز فعالیت کلینیک مشاوره و خدمات روانشناختی از سازمان بهزیستی استان گیلان و سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران. از سال ۱۳۸۸ وارد دانشگاه شدم و از سال ۱۳۹۰ نیز کارورزی خود را در مراکز مشاوره لاهیجان و تنکابن آغاز کردم. از همان دوران تلاش کردم دانش نظری را در کنار تجربه عملی به کار بگیرم تا بتوانم خدمات مؤثرتری به مراجعان ارائه دهم.
چه عاملی باعث شد رشته روانشناسی بالینی را برای تحصیل و فعالیت حرفهای انتخاب کنید؟
از ابتدا به رشتههای پزشکی علاقه داشتم، اما شرایط به گونهای پیش رفت که نتوانستم در رشته علوم تجربی ادامه تحصیل دهم. زمانی که رتبه مناسبی کسب کردم، با شناختی که از روانشناسی بالینی بهعنوان یکی از رشتههای پیراپزشکی پیدا کردم، این رشته را انتخاب کردم و خوشبختانه پذیرفته شدم. علاقه قلبیام باعث شد با انگیزه این مسیر را ادامه دهم.
خانم زهره دهبان از دوران دانشجویی تاکنون چه مسیری را در حوزه سلامت روان طی کردهاید؟
از دوران دانشجویی عضو جمعیت همیاران سلامت روان بودم و از نزدیک با آسیبهای اجتماعی، اعتیاد و مشکلات خانوادهها آشنا شدم. همین تجربهها انگیزه مرا برای یادگیری عمیقتر رواندرمانی و روانپویشی افزایش داد. پس از فارغالتحصیلی در حوزههای پیشگیری از اعتیاد، پیشگیری از معلولیت و پیشگیری از طلاق فعالیت کردم و چند سال نیز در مراکز نگهداری افراد دارای معلولیت به آموزش نوجوانان پرداختم.
همزمان با تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد، در مراکز ترک اعتیاد و کنار روانپزشکان شهر فعالیت داشتم. این دوران، بهترین فرصت برای تلفیق دانش دانشگاهی با تجربه عملی بود و به رشد حرفهای من کمک فراوانی کرد. پس از ازدواج نیز در استانهای مختلف از جمله سیستان و بلوچستان و کردستان فعالیت خود را بهعنوان مشاور مدارس و مراکز مشاوره ادامه دادم.
فعالیت در جمعیت همیاران سلامت روان چه تأثیری بر نگاه حرفهای شما داشت؟
این تجربه تأثیر بسیار عمیقی بر من گذاشت. وقتی از نزدیک پیامدهای اعتیاد، طلاق و سایر آسیبهای اجتماعی را میبینید، بهتر درک میکنید که سلامت روان چه نقش مهمی در حفظ بنیان خانواده دارد و چقدر آموزش و پیشگیری اهمیت دارد.
چالشهای سلامت روان
مهمترین چالشهای سلامت روان در جامعه امروز را چه میدانید؟
مهمترین مشکل، کمبود آگاهی و آموزش است. آموزش مهارتهای زندگی، آموزش پیش از ازدواج و شیوههای صحیح فرزندپروری باید از سنین پایین و حتی در نظام آموزشی کشور مورد توجه قرار گیرد.
خانم زهره دهبان چرا هنوز برخی افراد برای مراجعه به روانشناس مقاومت دارند؟
هنوز فرهنگ مراجعه به روانشناس بهطور کامل در جامعه نهادینه نشده است. برخی تصور میکنند مراجعه به روانشناس به معنای داشتن بیماری روانی است، در حالی که روانشناس بدون قضاوت به افراد کمک میکند. از سوی دیگر، بسیاری افراد ترجیح میدهند با مصرف دارو سریعتر نتیجه بگیرند، در حالی که درمان ریشهای نیازمند زمان، تغییر سبک زندگی و همکاری مراجع است.
چه نشانههایی میتواند زنگ خطر برای مراجعه به روانشناس باشد؟
تغییر در الگوی خواب، تغذیه، وزن، کاهش انرژی، افت عملکرد روزانه و بهویژه از دست دادن لذت نسبت به فعالیتهایی که قبلاً برای فرد خوشایند بودهاند، از مهمترین نشانهها هستند. این علائم میتوانند نشانه افسردگی یا سایر مشکلات روانی باشند و نباید نادیده گرفته شوند.
نقش خانواده را در سلامت روان چگونه ارزیابی میکنید؟
خانواده مهمترین نقش را در حفظ سلامت روان دارد. متأسفانه گاهی به دلیل ناآگاهی، برخی خانوادهها نهتنها از مراجعه فرزندان به مشاور حمایت نمیکنند، بلکه مانع آن نیز میشوند. حتی مراجعانی داشتهام که بدون اطلاع خانواده در جلسات مشاوره شرکت میکردند.
فضای مجازی چه تأثیری بر سلامت روان نوجوانان و جوانان داشته است؟
بهویژه پس از دوران کرونا، فضای مجازی آثار روانی و اجتماعی قابل توجهی بر نوجوانان و جوانان گذاشته است و برخی از این آسیبها هنوز نیز بهطور کامل جبران نشدهاند.
خانم زهره دهبان برای مدیریت اضطراب و استرس روزانه چه توصیهای دارید؟
هر فرد شرایط خاص خود را دارد و درمان نیز باید متناسب با همان شرایط باشد. اما بهطور کلی داشتن برنامهریزی، اختصاص زمان برای فعالیتهای لذتبخش، ورزش و حتی پیادهروی منظم میتواند نقش مهمی در کاهش استرس و اضطراب داشته باشد.
کلینیک «حال خوب»
خانم زهره دهبان ایده تأسیس کلینیک «حال خوب» چگونه شکل گرفت؟
از همان دوران کارورزی در دانشگاه، آرزو داشتم پس از دریافت مدرک کارشناسی ارشد، کلینیک مشاوره خود را راهاندازی کنم و خوشحالم که این هدف محقق شد.
مهمترین خدمات این کلینیک چیست؟
در کلینیک «حال خوب» خدمات مشاوره، راهنمایی، رواندرمانی و در صورت نیاز رواندرمانی عمیق با رویکرد روانپویشی ارائه میشود. همچنین مدیریت کلینیک بر عهده خانم دکتر ناهید محرر خمامی، متخصص اعصاب و روان و از استادان بنده است.
چه ویژگی این کلینیک را متمایز میکند؟
علاوه بر مشاورههای فردی، جلسات گروهدرمانی، بازیدرمانی و همچنین دورههای کارورزی برای دانشجویان روانشناسی نیز برگزار میشود تا نسل جدید درمانگران، تجربه عملی مناسبی کسب کنند.
خانم زهره دهبان بیشترین مراجعات شما مربوط به چه موضوعاتی است؟
اضطراب، افسردگی، ضعف مهارتهای ارتباطی، کمبود خودآگاهی و خودمراقبتی از مهمترین موضوعاتی است که مراجعان برای آن مراجعه میکنند.
سلامت روان و جامعه
سطح آگاهی مردم نسبت به سلامت روان را چگونه ارزیابی میکنید؟
خوشبختانه در میان نسل جوان شاهد افزایش آگاهی هستیم و استقبال از مشاوره و رواندرمانی نسبت به گذشته بیشتر شده است.
خدمات روانشناختی چه نقشی در کاهش آسیبهای اجتماعی دارد؟
اگر این خدمات بهدرستی و با شیوههای خلاقانه به مردم ارائه شود، میتواند نقش بسیار مؤثری در کاهش آسیبهای اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی افراد داشته باشد.
توصیه شما به والدین چیست؟
والدین باید آموزش ببینند، مطالعه کنند و از روشهای نوین فرزندپروری استفاده کنند. نباید صرفاً همان شیوهای را که خودشان تجربه کردهاند به نسل بعد منتقل کنند.
خانم زهره دهبان آیا سلامت روان در محیط کار به اندازه کافی مورد توجه قرار گرفته است؟
متأسفانه خیر. هنوز سلامت روان در بسیاری از محیطهای کاری جایگاه شایسته خود را پیدا نکرده است. امیدوارم در آینده آموزش سلامت روان از خانواده تا محیطهای کاری بیش از گذشته مورد توجه مسئولان قرار گیرد.
تجربه و انگیزه
خانم زهره دهبان بهیادماندنیترین تجربه حرفهای شما چیست؟
کار با نوجوانان تربیتپذیر، همکاری با کودکان دارای اوتیسم و بیشفعالی و همچنین فعالیت در کنار گفتاردرمانگران از ارزشمندترین تجربههای من بوده است. البته موفقیت در زوجدرمانی و بازگرداندن زوجهایی که در آستانه طلاق بودند به زندگی مشترک، از شیرینترین خاطرات حرفهای من است.
موفقیت یک روانشناس را در چه میدانید؟
مطالعه مستمر، یادگیری مداوم و کسب تجربه عملی در کنار استادان و درمانگران باتجربه، رمز موفقیت هر روانشناس است.
چه چیزی باعث شده همچنان با انگیزه این مسیر را ادامه دهید؟
بزرگترین انگیزه من، دیدن تغییر مثبت در زندگی مراجعان است. وقتی فردی پس از چند جلسه درمان، کیفیت زندگی و سلامت روانش بهبود پیدا میکند، احساس میکنم رسالت حرفهای خود را انجام دادهام. همچنین همیشه تلاش کردهام شرایط اقتصادی مراجعان را نیز در نظر بگیرم تا هیچکس به دلیل مشکلات مالی از درمان محروم نماند.
سخن پایانی
اگر بخواهید تنها یک پیام به مخاطبان منتقل کنید، آن پیام چیست؟
همانطور که برای یک بیماری جسمی بدون تردید به پزشک مراجعه میکنید، برای مشکلات روحی و روانی نیز از یک متخصص کمک بگیرید. در زمان نیاز، به جای تکیه صرف بر توصیه دوستان یا اطرافیان، با یک مشاور یا روانشناس متخصص گفتوگو کنید؛ زیرا سلامت روان، پایه سلامت فرد، خانواده و جامعه است.
خانم زهره دهبان برنامه آینده شما چیست؟
یکی از مهمترین اهدافم آموزش فنون مشاوره و رواندرمانی به دانشجویان روانشناسی و تربیت درمانگران توانمند برای آینده است؛ زیرا باور دارم آموزش صحیح، سرمایهگذاری برای سلامت روان نسلهای آینده خواهد بود.
انتهای پیام/
زهره دهبان/از درمان ریشهای تا ارتقای سلامت روان جامعه/پایگاه خبری سایه خاوران
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰