به گزارش خبرنکارسایه خاوران :در جریان بازدید اصحاب رسانه از پروژه‌های عمرانی حرم مطهر رضوی، مسئولان فنی و کارشناسان پروژه از اتمام عملیات سازه‌ای رواق‌های امیرالمؤمنین(ع) و امام‌حسین(ع) و تمرکز فعالیت‌ها بر نازک‌کاری، تزیینات معماری و تکمیل تأسیسات خبر دادند؛ طرح‌هایی که با هدف افزایش ظرفیت حضور زائران و ارتقای کیفیت فضاهای زیارتی در حال اجراست.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی مهندسان پروژه در این بازدید، عملیات اجرایی هر دو رواق در بخش‌های اصلی سازه‌ای به مراحل پایانی رسیده و هم‌اکنون عمده فعالیت‌ها به نازک‌کاری، اجرای تزیینات معماری، تأسیسات مکانیکی و الکتریکی و تکمیل مسیرهای دسترسی اختصاص دارد. این دو رواق با رویکرد افزایش فضاهای مسقف، سامان‌دهی تردد زائران و بهبود کیفیت فضاهای زیارتی طراحی و اجرا شده‌اند.

رواق‌های امیرالمؤمنین(ع) و امام‌حسین(ع) از پروژه‌های شاخص توسعه‌ای حرم مطهر رضوی به شمار می‌روند که با بهره‌برداری از آن‌ها، بخش قابل‌توجهی به فضاهای مسقف مجموعه افزوده می‌شود و امکان میزبانی از جمعیت بیشتری از زائران، به‌ویژه در ایام اوج حضور و مناسبت‌های مذهبی، فراهم خواهد شد. طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده، در صورت تداوم روند فعلی، هر دو رواق حداکثر تا شش ماه آینده آماده بهره‌برداری خواهند بود.

رواق امیرالمؤمنین(ع)؛ نخستین رواق با سقف چوبی و اولین بام زیارتی کشور
جواد علیزاده، کارشناس پروژه رواق امیرالمؤمنین(ع)، با اشاره به جانمایی این رواق در بخش جنوبی صحن جمهوری اسلامی حرم مطهر امام رضا(ع) گفت: هدف اصلی از اجرای این پروژه، افزایش فضای مسقف حرم برای رفاه هرچه بیشتر زائران است. با تکمیل این طرح، حدود ۱۵ هزار مترمربع به فضای مسقف حرم افزوده می‌شود که نزدیک به ۷ هزار مترمربع آن مربوط به رواق امیرالمؤمنین(ع) است.

وی با تشریح اقدامات سازه‌ای پروژه اظهار کرد: کف فعلی صحن جمهوری در واقع سقف فضای «بهشت ثامن» محسوب می‌شود و به همین دلیل، برای تحمل بار سازه جدید، حضور زائران و متریال‌های ساختمانی، تقویت اساسی سازه ضرورت داشت. در این راستا، شمع‌های بتنی تقویتی در محدوده‌ای به ابعاد ۴۰ در ۶۰ متر و در محل ستون‌های قبلی اجرا شد. حفاری‌ها تا عمق ۲۶ متر انجام گرفت تا شمع‌های درجا بر روی لایه مقاوم خاک اجرا شوند؛ تمام این اقدامات بدون آسیب به قبور، مسیرهای عبوری و طبقات زیرین صورت گرفت.

علیزاده یکی از شاخص‌ترین بخش‌های این پروژه را جابه‌جایی مناره صحن جمهوری دانست و گفت: مناره‌ای با قدمت حدود ۴۰ سال در مسیر اجرای رواق جدید قرار داشت که به دلیل ارزش هنری و هزینه‌های بالا، تخریب آن در دستور کار قرار نگرفت. این مناره با ارتفاع حدود ۳۷ تا ۳۸ متر و وزن کلی نزدیک به ۵۰۰ تن، با استفاده از سازه نگهدارنده ویژه، شش خط ریل و ۲۰ بوژی، طی عملیاتی ۱۲ ساعته در ۱۱ اسفندماه سال گذشته، به طول ۶۴ متر جابه‌جا شد؛ عملیاتی کم‌نظیر در سطح جهانی، آن هم بر روی سقف.

ویژگی شاخص معماری این رواق، استفاده از سقف چوبی است؛ موضوعی که آن را به نخستین رواق با چنین ساختاری در حرم مطهر رضوی و کشور تبدیل کرده است. به دلیل محدودیت ارتفاع، سقف به‌صورت تخت و با الهام از معماری سنتی ایرانی ـ خراسانی طراحی شده و تزیینات چوبی جایگزین آینه‌کاری‌های مرسوم شده است. همچنین این رواق میزبان نخستین بام زیارتی کشور خواهد بود که زائران از طریق چهار پله‌برقی و سه آسانسور به آن دسترسی خواهند داشت و امکان زیارت و تماشای گنبد مطهر را از ارتفاع فراهم می‌کند.

به گفته علیزاده، ظرفیت حضور زائران در رواق امیرالمؤمنین(ع) حدود ۶ هزار نفر برآورد شده و با احتساب بام زیارتی، این ظرفیت افزایش خواهد یافت. اعتبار این پروژه نیز حدود ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام شده است.

رواق امام‌حسین(ع)؛ توسعه زیرسطحی با رویکرد تفکیک فضاهای زیارتی
وحید محرابیان، معاون پروژه رواق امام‌حسین(ع)، هدف اصلی این طرح را افزایش و توسعه فضاهای مسقف حرم مطهر عنوان کرد و گفت: به دلیل محدودیت‌های فضایی موجود، توسعه این رواق عمدتاً به‌صورت زیرسطحی طراحی و اجرا شده است. در این پروژه، برای نخستین‌بار تفکیک مشخصی میان فضای زیارتی و سایر فضاها انجام شده است.

وی افزود: فضای زیارتی بر روی قبور شکل گرفته و با افزایش عمق گودبرداری، برای بهشت ثامن سه طبقه قبور و یک طبقه مجزا برای زیارت اهل قبور در طبقه بالاتر طراحی شده است.

ارتباط این پروژه با سایر فضاهای حرم نیز به‌صورت هدفمند دیده شده است؛ به‌طوری که در ضلع شرقی، اتصال زیرزمین رواق امام خمینی(ره) با حیاط گوهرشاد برقرار شده و در ضلع شمالی، دسترسی از مدرسه تاریخی دو درب به تونلی به عرض ۱۵ و طول ۴۵ متر فراهم شده که به رواق حضرت معصومه(س) و دارالحجه متصل می‌شود.

محرابیان با اشاره به تمهیدات رفاهی پروژه گفت: برای سهولت تردد سالمندان و افراد کم‌توان، دسترسی‌های متنوعی شامل پله‌برقی، آسانسور و پله ثابت در نظر گرفته شده است. سیستم‌های سرمایش، گرمایش و روشنایی نیز با حداقل اشغال فضاهای تاسیساتی و از طریق کانال‌های انرژی و اتصال به نزدیک‌ترین موتورخانه حرم تأمین می‌شود.

به گفته وی، پروژه توسعه زیرسطحی رواق امام‌حسین(ع) با وسعت ۱۴ هزار مترمربع و زیربنایی کمتر از ۴۰ هزار مترمربع، ظرفیت پذیرش حدود ۷ هزار زائر را دارد و هزینه اجرای آن بر اساس قرارداد، حدود ۲۷۵ میلیارد و ۲۷ میلیون تومان برآورد شده است.

در مجموع، رواق امام‌حسین(ع) در زیر رواق امیرالمؤمنین(ع) و امتداد بست شیخ بهایی تا مسجد گوهرشاد قرار گرفته و به رواق‌های دارالحجه و دارالمرحمه متصل می‌شود. این مجموعه در سه طبقه اصلی و دو نیم‌طبقه، با مساحت حدود ۴۳ هزار مترمربع طراحی شده و امکان انتخاب مسیرهای مسقف متنوع را برای زائران در شرایط مختلف آب‌وهوایی فراهم می‌کند.

معماری اصیل ایرانی ـ خراسانی، استفاده گسترده از تزیینات فاخر چوبی و توجه هم‌زمان به توسعه و صیانت از میراث تاریخی، از ویژگی‌های برجسته این طرح‌هاست. در همین راستا، مدرسه تاریخی دو درب با قدمتی نزدیک به ۶۰۰ سال، طی سه سال گذشته مرمت شده و اکنون به‌عنوان بخشی ارزشمند از مجموعه حرم مطهر جلوه‌گری می‌کند.

این پروژه‌ها در چارچوب سیاست‌های اعلامی تولیت آستان قدس رضوی و با تأکید بر نگاه علمی، پرهیز از تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای و بهره‌گیری از نظرات متخصصان داخلی و در صورت لزوم بین‌المللی در حال اجراست.

گفتنی است خبرنگاران و اصحاب رسانه از مراحل تکمیل این دو پروژه بازدید کرده و در جریان آخرین وضعیت اجرایی، میزان پیشرفت و زمان‌بندی بهره‌برداری آن‌ها قرار گرفتند.

انتهای پیام /حبیبه رضائی